تبلیغات
سرعین بهشت نزدیک - آداب و رسوم سرعین(خدر بایرامی)
تاریخ : سه شنبه 4 بهمن 1390 | 11:32 ب.ظ | نویسنده : میثم بهراد

اهالی سرعین از دیر باز مانند سایر مناطق آذربایجان زمستان را به سه قسمت

 بویوک چله(چله بزرگ) -کچیک چله (چله کوچک)و بایرام آیی تقسیم میکنند.

بویوک چله که از اول زمستان شروع و چهل روز ادامه دارد و کچیک چله که

  مدت آن بیست روز می باشد.اما میان بویوک چله و کچیک چله

 (چهار روز آخربویوک چله و چهار روز اول کچیک چله، هفتم تا پانزدهم

 بهمن) را چار چار می نامند.و شب جمعه ای را که در این هفت روز قرار دارد را

خدر بایرامی می نامند.

خدر در اصل همان حضرت خضر می باشد که با تلفظ ترکی به خدر تبدیل شده است.

اهالی آذربایجان معتقدند که حضرت خضر آب حیات را در چله زمستان پیدا کرده

و عمر جاویدان یافته است(قدیمی های این دیار بر این باورند که حضرت خضر

 آخرین فرد انسانی خواهد بود که تا قبل از دمیده شدن صور اسرافیل زنده خواهد بود)

در این شب (شب جمعه)اهالی غذایی به نام قوئود آماده میکنند و در بین

اقوام و آشنایان توزیع می کنند.(قوئود از حبوبات خشک شده و گندم شیر خورده

 تهیه می گردد که در شب چله آن را در آسیاب آرد کرده و آرد تهیه شده را به

 خانه همسایگان تحفه می برند در این شب به همه خانواده ها سر می زند و قوئود

 را تبرک می کنند . از این رو اهالی قوئود را در مجمع می ریختند و آنرا در گوشه ای

گذاشته و می خوابیدند و وقتی که صبح از خواب بر می خاستند برای تماشای جای

قمچی حضرت خضر به طرف سینی می رفتند و غالبا این علامت را هم بر روی قوئود

می دیدند،  بعضی ها جای قمچی را کار پدر و مادر می دانستند که

 نیمه  شب با انگشت آنرا رسم می کردند یا اگر در خانه قمچی داشتند ، آنرا بر روی

قوئود گذاشته بر می داشتند . با اینحال کسانی هم آنرا از خود حضرت خضر

 می پنداشتند.این آرد را باشیره خرما یا انگور  مخلوط کرده و آن را به صورت خمیر

در می آورند، خمیر را به شکل گلوله گلوله در می آورند و برای خوردن آماده می کنند.)

 بعد از اتمام کچیک چله  بایرام آیی می باشد،که شب اول آن را کرد اوغلی و

هفته اول آنرا چله بچه می نامند.بعد از آن هم بایرام قاباغی که وعده یئلی

(معمولا هفده روز مانده به عید) شروع به وزیدن می کند. که بشارت دهنده

 رسیدن فصل بهار و بیدار شدن درختان از خواب زمستانی می باشد.

upsara

زیارتگاه خضر نبی در استان قم

حضرت خضر از دیدگاه دیگر مناطق

 در منطقه تالش: مردم بر این باورند که در یکی از شب های قدر، برای لحظه ای

برکت بر زمین نازل می شود و آن لحظه ای است که «خدر» یعنی حضرت خضر

(ع )گذر می کند، در آن لحظه هر کس نیتی کند و حاجتی بخواهد، برآورده می شود. 

 در مربانج :رسم است که هر سال پنج شش خانوار دور هم جمع می شوند و

مقداری جو،گندم، کنجد، ذرت، نخود، سنجد، تخم هندوانه، تخم خربزه و تخم

 گرمک را جمع می کنند و هر یک را جداگانه در ظرفی مسی سرخ می کنند

 بعداً همه را در یک کیسه میریزند و اسیاب می کنند.

 پس از الک کردن آن آرد در میان سفره تمیز می ریزند و در یک اتاق خلوت

قرار میدهند. دور سفره را شمع ، گلاب، سرمه، سرمه ان، قند و نبات، و یک

جلد قرآن می چینند و شب شمع ها را روشن می کنند. کسی حق ندارد به

 اتاق برود. معتقدند که در آن شب حتماً خضر می آید و آن سفره را نظر می کند

 و به آن می دمد. فردای آن شب، سفره نظر کرده را میان خودشان تقسیم

می کنند. و هر کسی برای همسایه هایش می فرستد. همسایه ها نیز ارد

 متبرک شده را با مقداری شیر مخلوط می کنند و خوب به هم میزنند تا سفت

 شود. و پس از پختن آن را می خورند و معتقدند اهل ده باید از آن بخورند تا

 حضرت خضر تا سال دیگر مراد آنها را بدهد. اسم این غذای نظر کرده، قوت

 خضر نبی است.